Europe 40 Under 40 2019: nagroda dla Jakuba Cieślika

Międzynarodowa platforma młodej architektury

Europe 40 Under 40 to międzynarodowy konkurs organizowany przez The European Centre for Architecture Art Design and Urban Studies, którego celem jest wyróżnienie czterdziestu najbardziej obiecujących architektów i projektantów przed czterdziestym rokiem życia, działających na terenie Europy. Konkurs ma charakter cykliczny i stanowi jedną z najważniejszych platform prezentujących młode pokolenie twórców architektury na arenie międzynarodowej. Laureaci wybierani są przez międzynarodowe jury złożone z architektów, teoretyków oraz krytyków architektury, a sama nagroda postrzegana jest jako istotne wyróżnienie na etapie kariery zawodowej. W ciągu ostatnich lat w ramach projektu nagrodzono blisko 200 młodych europejskich architektów, których prace prezentowane były następnie w Europie oraz w Ameryce.

“Tegoroczni laureaci nagrody Europe 40 Under 40 – mówi Christian Narkiewicz-Laine, prezes muzeum The Chicago Athenaeum – to jedni z najzdolniejszych i najbardziej postępowych architektów i projektantów, którzy kiedykolwiek zostali wybrani w tym programie na przestrzeni lat. Ich prace są niezwykle innowacyjne, pełne wyobraźni i nowego ducha, który charakteryzuje współczesny europejski design. “

Udział w konkursie Europe 40 Under 40 to nie tylko indywidualne wyróżnienie, ale również możliwość zaprezentowania dorobku projektowego w szerszym, europejskim kontekście. Konkurs zwraca uwagę na różnorodność postaw projektowych, skalę realizacji oraz świadome podejście do współczesnych wyzwań architektonicznych, stanowiąc ważny punkt odniesienia dla dalszego rozwoju zawodowego uczestników. Młodzi laureaci nagrody „Europe 40 Under 40” 2019 pochodzą z całej Europy, m.in. z Cypru, Czech, Francji, Grecji, Irlandii, Włoch, Polski, Hiszpanii, Holandii, Turcji i Wielkiej Brytanii.

O autorze

Prezentowane projekty są częścią dorobku Jakuba, architekta i współzałożyciela Grupy Verso, absolwenta Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Zawodowo związany z Częstochową, od początku swojej drogi projektowej dużą wagę przywiązywał do rysunku jako podstawowego narzędzia do pracy. Jeszcze jako student aktywnie rozwijał umiejętności, prowadząc kurs rysunku, który stał się istotnym elementem jego dalszej drogi zawodowej i sposobu myślenia o architekturze. Poskutkowało to założeniem szkoły rysunku architektonicznego i artystycznego VERSO, łącząc działalność projektową z edukacją i pracą dydaktyczną.

“Młodzi w Architekturze”

Równolegle, od 2005 roku, był zaangażowany w działalność częstochowskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), gdzie współorganizował cykliczne wystawy i warsztaty pod hasłem „Młodzi w Architekturze”. Działania te stały się ważną platformą wymiany myśli oraz prezentacji dorobku młodego pokolenia architektów.

Podejście do architektury

Działalność w ramach Grupy Verso, prowadzonej wspólnie z Kamilem Cierpioł pozwoliła na dalsze rozwijanie tych założeń poprzez pracę zespołową oraz konfrontację różnych punktów widzenia. W swojej praktyce projektowej konsekwentnie porusza się pomiędzy różnymi skalami architektury — od projektów jednorodzinnych po zespoły mieszkaniowe — traktując każdy temat jako odrębne wyzwanie wynikające z kontekstu, funkcji i miejsca. Jak sam podkreśla, architekturę postrzega jako proces oparty na analizie, dialogu i odpowiedzialnych decyzjach projektowych, a nie zbiór formalnych rozwiązań. Jego podejście charakteryzuje się dążeniem do klarowności, prostoty i równowagi pomiędzy funkcją a formą.

Projekty prezentowane w konkursie Europe 40 Under 40 stanowią podsumowanie kolejnych etapów tej drogi — od kameralnych realizacji po bardziej złożone struktury przestrzenne — i pokazują architekturę jako efekt długofalowego procesu, a nie jednorazowego gestu:

Dom Leśny to projekt domu jednorodzinnego zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie natury, prezentowany jako studium relacji architektury z krajobrazem. Koncepcja opiera się na podporządkowaniu formy i układu przestrzennego charakterowi działki oraz otaczającemu środowisku. Projekt porusza zagadnienia przenikania się wnętrza i otoczenia oraz roli kontekstu naturalnego w procesie projektowym. Dom Leśny stanowi przykład poszukiwania równowagi pomiędzy współczesną architekturą a zastanym krajobrazem.

Osiedle Tarasy Łokietka, zaprezentowany jako przykład pracy pracowni w skali urbanistycznej. Koncepcja opiera się na czytelnym układzie przestrzennym oraz świadomym kształtowaniu relacji pomiędzy zabudową a przestrzeniami wspólnymi. Projekt podejmuje temat współczesnego osiedla mieszkaniowego, w którym istotną rolę odgrywa zarówno funkcjonalność układu, jak i jakość przestrzeni pół publicznych. Realizacja stanowi punkt odniesienia do zagadnień związanych z planowaniem zespołów mieszkaniowych i ich wpływem na codzienne użytkowanie.

Indywidualny projekt domu jednorodzinnego, prezentowany w kontekście pracy nad architekturą o kameralnej skali. Projekt powstał w odpowiedzi na jasno określony program funkcjonalny oraz potrzeby prywatnego inwestora, co pozwoliło na precyzyjne kształtowanie przestrzeni wewnętrznej. Wystawiany projekt pokazuje proces projektowy oparty na dialogu oraz poszukiwaniu rozwiązań dopasowanych do konkretnego sposobu użytkowania, stanowiąc przykład świadomego podejścia do architektury mieszkaniowej.

Międzynarodowa wystawa pokonkursowa

Integralną częścią konkursu jest międzynarodowa wystawa. Ekspozycja stanowi przegląd aktualnych kierunków i tendencji w europejskiej architekturze młodego pokolenia, ukazując szerokie spektrum tematów — od projektów mieszkaniowych i urbanistycznych po realizacje o charakterze kameralnym i koncepcyjnym.

Wystawa, pierwotnie planowana jako część edycji 2019, została zrealizowana w późniejszym terminie ze względu na ograniczenia związane z pandemią COVID‑19. Ostatecznie przyjęła charakter objazdowy, odwiedzając kolejne miasta w Europie. Dzięki temu projekty laureatów trafiły do zróżnicowanego grona odbiorców — architektów, krytyków, studentów oraz szerokiej publiczności zainteresowanej architekturą — wpisując działalność nagrodzonych pracowni w szerszy, międzynarodowy dyskurs architektoniczny.

Udział w wystawie pozwala na konfrontację własnych realizacji z pracami innych twórców oraz na wpisanie działalności pracowni w szerszy, międzynarodowy dyskurs architektoniczny.